Кітапханашы күні мен ұлттық кітап күні Қазақстанда бір күнде-23 сәуірде атап өтіледі
“Кітапқа деген сүйіспеншілік-бұл керемет қасиет. Көптеген елдерде оқу мен кітапқа арналған Ұлттық күн атап өтіледі….Біз, ең алдымен, жастарды оқуға деген сүйіспеншілікке баулуымыз керек. Тек осылай ғана біз оқырман ұлтқа айналамыз”, – деп атап өтті президент.
Қазақстанда кітапханашы күнін мерекелеу күні өзгертілді. Енді кәсіби мереке 23 сәуірде атап өтіледі. Бұл күн Президент Қасым-Жомарт Тоқаевтың бастамасымен құрылған ұлттық кітап күнімен тұспа-тұс келеді.
Мұндай бірлестік мерекеге қосымша символдық мән береді және кітапханалардың білімді таратудағы және мәдени мұраны сақтаудағы негізгі институттар ретіндегі рөлін көрсетеді.
Жаңа күнді таңдау кітап мәдениетінің кәсіби және қоғамдық маңыздылығын біріктіріп қана қоймай, іс-шараларды жоғары ұйымдастырушылық деңгейде өткізуге мүмкіндік береді.
Қазіргі уақытта Қазақстан Республикасында 12 мыңға жуық кітапхана жұмыс істейді, онда 20 мыңнан астам маман жұмыс істейді.
Мемлекет басшысы қоғамда жоғары оқу мәдениетін қалыптастырудың және қазақстандықтар арасында әдебиетті танымал етудің маңыздылығын бірнеше рет атап өтті.
“Шын мәнінде, тек оқырман ұлт шынымен интеллектуалды бола алады. Біз өскелең ұрпақтың кітап оқуға деген қызығушылығын оятуымыз керек. Мен бұл өте қиын екенін түсінемін, әсіресе әлеуметтік медиа дәуірінде. Бірақ біз бұл мәселемен айналысуымыз керек. Басқа жол жоқ”,-деді Қасым-Жомарт Тоқаев.
Сондай-ақ, Президент қазақстандық нарықтағы көркем әдебиеттің 90 пайызға жуығы шетелден келетініне алаңдаушылық білдірді.
“Біздің ел ерекшелігімізді көрсететін және ұлттық мүдделерімізге сәйкес келетін мүмкіндігінше көп кітап шығару өте маңызды. Смартфонның балаға арналған кітапты ауыстыруына жол бермеу керек. Бүгінгі таңда еліміздің мектеп кітапханаларында 130 миллион кітап бар. Алайда олардың арасында көркем әдебиеттің үлесі шамалы”, – деді Тоқаев.
Цифрлық технологиялар мен әлеуметтік желілерге қарамастан, Қазақстанда оқуға және тірі мәдени тәжірибеге деген қызығушылық тұрақты өсуде. Кітапханалар енді кітаптары бар сөрелер ғана емес, дәрістер, кездесулер мен іс-шаралар бар қоғамдық кеңістіктер. Қазақстандықтар зияткерлік бос уақыттың осындай форматын көбірек қалайды.
Абай.
Өлеңдер, аудармалар, поэмалар. – Алматы: Атамұра, 2020. – 288 бет.
Қазақ халқының ұлы перзенті хакім Абайдың өлеңдері, аудармалары мен поэмалары 175 жылдығына тарту ретінде ұсынылып отыр.
Ақын шығармалары – қанша оқысаң да тереңіне бойлата беретін, өнеге-ғибраты ұрпақтан ұрпаққа жалғасып келе жатқан баға жетпес асыл қазына.
Есенберлин, Ілияс
Алмас қылыш. Көшпенділер : тарихи роман / Ілияс Есенберлин. — Нұр-Сүлтан: Фолиант, 2021. — 368 б. — (Сөз маржан).
Көшпенділер — Ілияс Есенберлиннің «Алмас қылыш», «Жан-талас», «Қаһар» атты үш кітаптан тұратын тарихи эпопеясы. Бұл шығарма — қазақ сөз өнерінің әлемдік нұсқасына қосылған тарихты көркемдік пайымдаудың үздік үлгілерінің бірі.
Трилогияның «Алмас қылыш» атты бірінші кітабында ХV-ХVІ ғасырлардағы Қазақ хандығының құрылуы, Дешті Қыпшақ ханы Әбілқайырдың кезінде қазақ руларының бірігіп, Қазақ хандығының қол астына топтасуы, бір жағы — Әбілқайыр, екінші жағы — Жәнібек, Керейлердің таққа, билікке таласы, хан ордасындағы шы- тырман оқиғалар баяндалған.
Есенберлин,Ілияс
Жанталас. Көшпенділер : тарихи роман / Ілияс Есенберлин. — Нұр-Сұлтан: Фолиант, 2021. — 376 б. — (Сөз маржан).
Көшпенділер — Ілияс Есенберлиннің «Алмас қылыш», «Жан-талас», «Қаһар» атты үш кітаптан тұратын тарихи эпопеясы. Бұл шығарма — қазақ сөз өнерінің әлемдік нұсқасына қосылған тарихты көркемдік пайымдаудың үздік үлгілерінің бірі.
«Жанталас» — Абылай кезеңіндегі Қазақ хандығының Жоңғар, Ресей патшалығы, Қытай елдері тарапынан қыспақка алынып, ел басына қысылтаяң күн туған қиын кезеңді әңгімелейді. Бүл кітап тарихта «Ақтабан шұбырынды, алқакөл сұлама» деген атаумен қалған ұлы қырғын — жоңғар шапқыншылығын сипаттаудан басталады. Халықтың осы азаттық жолындағы күресінде алғаш батырлығымен көзге түсіп, кейіннен қалың қазаққа хан болған Абылайдың ғұмыры ел тағдырымен бірге баяндалады. Сонымен қатар қазақ халқының жоңғар басқыншыларына қарсы ХVIII ғасырдағы азаттық күресінің шешуші кезеңдері, қазақ елінің саяси-әлеуметтік ахуалы,ішкі қайшылықтары мен сыртқы жаулары туралы тарихи мағлұмат берілген.
Есенберлин, Ілияс
Қаһар. Көшпенділер : тарихи роман / Ілияс Есенберлин. — Нұр-Сұлтан : Фолиант, 2021. — 408 б. — (Сөз маржан).
Көшпенділер – Ілияс Есенберлиннің «Алмас қылыш», «Жан-талас», «Қаһар» атты ұш кітаптан тұратын тарихи эпопеясы. Бұл шығарма – қазақ сөз өнерінің әлемдік нұсқасына қосылған тарихты көркемдік пайымдаудың үздік үлғілерінің бірі.
Тарихи туындының «Қаһар» атты үшінші кітабы қазақ даласында дербес хандық орнатуды мақсат еткен Кенесарының қол жиып күреске шығуы, тәуелсіздік жолындағы күресті қолдамаған сұлтандарға және патша бекіністеріне шабуылы, Кенесарының билікке қол жеткізу үшін патша өкілдерімен жүргізген келіссөздері жайында баяндайды. Осы азаттық үшін күресте елдің күйзеліске ұшырауы, дұшпандарының Кенесарыға қарсы ұйымдасқан іс-әрекеттерін жазушы ашып көрсетеді.
Мүсірепов, Ғабит
Ана туралы новеллалар / Ғабит Мүсірепов. — Астана: Фолиант, 2024. — 280 б. — (Сөз-маржан).
Бұл жинаққа белгілі жазушы Ғабит Мүсіреповтің ана туралы әңгімелер циклі және «Жиырма төрт сағатта», «Айгүл қойшының бір күні», «Өмір жорығы», «Сөз жоқ, соның іздері», «Боранды түнде», «Достар қалжыңы», «Қарлы жаңбыр астында», «Сілекеевтердің кенжесі» және т.б. бірқатар танымал әңгімелері еніп отыр.
Автор кашанда адамзат үшін ананың орны бөлек екенін көрсете отырып, әйелдің нәзіктігі мен парасатын, перзенті үшін жанкештілігін көркем су- реттейді. Сонымен қатар өмірдің әр алуан саласындағы адам тағдырларын, өзінің естеліктерін әңгімелеріне арқау етеді.
Кітап көпшілік оқырман қауымға арналады.
Майлин, Бейімбет
Шұғаның белгісі: хикаят, әңгімелер / Бейімбет Майлин. — Астана : Фолиант, 2023. — 200 б. — (Сөз-маржан).
Көрнекті жазушы, қазақ әдебиетін қалыптастырушылардың бірі Бейімбет Майлиннің шығармалары оқырмандарға кеңінен таныс. Қаламгер проза жанрының дамуына үлес қосып, қалың жұртшылыққа көркем әңгімелерін ұсына білді. Әсіресе әйел-ананың жанкешті тағдыры мен өмір шындығы, заман тынысы және халықтың әлеуметтік жағдайына баса назар аударады.
«Шұғаның белгісі», «Күлпаш», «Қырмызы», «Әже», «Зейнештің серті», «Бір суреттің тарихы», «Баянсыз бақ» және т.б. әңгімелерін осы кітаптан оқи аласыздар.
Дулатов, Міржақып
Бақытсыз Жамал : роман, әңгімелер, өлеңдер / Міржақып Дулатов. — Астана: Фолиант, 2024. — 176 б.
Көрнекті қоғам қайраткері, ағартушы, ақын, жазушы Міржақып Дулатовтың шығармашылығы қалың оқырманға кеңінен таныс. Қаламғер өзі өмір сүрген қоғамның өзекті мәселелерін, халықтың әлеуметтік жағдайы мен психолоғиялық күйін шебер суреттейді. Қай шығармасы да сол заманның шынайы келбетін көрсетеді.
Бүл жинаққа «Бақытсыз Жамал» романы, әңгімелері мен өлеңдері еніп отыр.
Кітап көпшілік оқырман қауымға арналған.
Дәлейұлы, Ұларбек
Жошы хан : тарихи роман / Ұларбек Дәлейұлы. — Астана : Фолиант, 2024. — 480 б.
Жазушы Ұларбек Дәлейұлының «Жошы хан» тарихи романы Шыңғыс заманы мен оның тұңғыш ұлы Жошы хан жорықтарын сөз етеді. Жошының қым-қиғаш күндерде ғүмыр есігін ашуы, өскен ортасы мен жастық шағы, алғашқы жорық жолы мен өмірінің соңына дейінгі оқиғалар барынша толық баяндалады. Романның құндылығы – сол дәуірге қатысты жазылған ең сенімді дереккөздерді пайдалана отырып, оқиғалар өрісін шынайы фактілермен түйіндеуінде. Таңғүт, шүршіт соғыстары, ғалам тарихында елеулі орны бар Хорезм жорықтары, шайқас орындары сол қалпы көркем тілде хатқа түскен.
Жошы хан Хорезм жорығынан қайтып, Шыңғыс қағанның арнайы жарлығымен Дәшті-Қыпшақ даласында «Жошы ұлысын» құрады. Бүгінгі Қазақ Елі сол Жошы ұлысының жерінде Алтын Орданың қарашаңырағын ұстап отыр. Бүл – Жошы хан жайында жазылған тұңғыш роман.
Кітап көпшілік оқырманға арналған.
Қыдырәлі Д.
Абыздар аманаты. Эссе-мақалалар. – Алматы: Атамұра, 2024. – 272 бет.
Бұл жинаққа түбі бір түркі жұрты құрмет тұтқан, алты алаш ардақтаған тұғырлы тұлғалар туралы зерделі зертгеулер, ұлт руханиятына қалтқысыз қызмет еткен қайраткерлер жайлы эссе-мақалалар енгізілген.
Кітап көпшілік оқырман қауымға арналған.